عادت چگونه عملکرد ورزشکار را افزایش میدهد؟
عادت باعث میشود عملکرد و تمرکز ورزشکار بهطور خودکار افزایش پیدا کند. وقتی از عادتهای ورزشی ثابت پیروی میکنید، دیگر لازم نیست در جریان بازی به این فکر کنید که آیا کاری که میخواهید انجام دهید درست است یا نه.
در این حالت، میتوانید بدون فکرکردن بیش از حد، کار درست را انجام دهید و اجازه دهید بدنتان همان کاری را اجرا کند که قبلاً تمرین کرده است.
عادتهای ورزشی از حواسپرتی جلوگیری میکنند و باعث افزایش تمرکز ورزشکار میشوند.
معرفی پادکست گایتون هال
سلام، من رضا صفیخانیام و اینجا پادکست گایتون هال است.
اینجا درباره ورزش و هر چیزی که به ورزش مربوط میشود صحبت میکنیم. شنیدن این پادکست به ورزشکاران و مربیهای ورزشی توصیه میشود.
اهمیت داشتن روتین شخصی در ورزش
به یاد دارم که در کمپهای تمرینی و اردوهای تیم ملی، یکی از مهمترین توصیههایی که به ورزشکاران تیم میکردیم، داشتن یک روتین شخصی بود.
تمام قهرمانان و ورزشکاران سطح بالا عادتهای خاص خودشان را دارند؛ اما ممکن است بعضی از آنها از اهمیت این عادتها آگاه نباشند. باید بدانیم که با اصلاح عادتهای ورزشی میتوانیم عملکرد و بازده خود را به شکل چشمگیری افزایش دهیم.
نکته مهم این است که ابتدا باید عادتهای ورزشی خود را در تمرینها به کار بگیریم و پس از آن، این عادتها را به مسابقه منتقل کنیم. انجام مجموعهای از عادتهای جدید در مسابقه، یکی از بزرگترین اشتباههایی است که یک ورزشکار میتواند مرتکب شود.
بدون تمرینکردن عادتها نمیتوانیم در مسابقه اصلی از آنها استفاده کنیم و انتظار داشته باشیم تمرکز کافی برای ارائه بهترین عملکرد خود را داشته باشیم.
آیا عادت ورزشی خوب یا بد وجود دارد؟
چیزی به نام عادت ورزشی کاملاً خوب یا کاملاً بد وجود ندارد. بهتر است بگوییم بعضی از عادتهای ورزشی در مقایسه با عادتهای دیگر مؤثرترند.
بسیاری از قهرمانان ورزشی به این دلیل به جایگاه قهرمانی رسیدهاند که عادتهای متفاوت و مؤثرتری داشتهاند. برای مثال:
- در فصل استراحت نیز تمرین میکردند.
- اصول رشته ورزشی خود را میدانستند.
- به جزئیات توجه میکردند و در اجرای آنها ماهر بودند.
- سختکوشتر از رقیبان خود بودند.
- درد و فشار بیشتری را تحمل میکردند.
- برنامههایشان را بهتر اولویتبندی میکردند.
- اهداف بزرگی برای خود در نظر میگرفتند.
عادتهای ورزشی، چه در تمرین و چه در مسابقه، میتوانند تمرکز و عملکرد ورزشکار را افزایش دهند.
عادتهای مؤثر باعث میشوند ورزشکار وظایف خود را بهخوبی یاد بگیرد و هنگام قرارگرفتن در موقعیت مناسب، آنها را بدون نیاز به فکرکردن بیش از حد اجرا کند. به این ترتیب، عوامل بیرونی کمتر میتوانند تمرکز او را مختل کنند.
نمونهای از روتین شخصی پیش از مسابقه
برای درک بهتر روتین شخصی، فرض کنید فوتبالیست هستیم و دو ساعت قبل از شروع مسابقه در رختکن منتظریم تا بازی آغاز شود. در این مدت باید تمرکز خود را حفظ کنیم و تا حد امکان آن را افزایش دهیم.
اولین کاری که پس از رسیدن به رختکن انجام میدهیم، ملاقات و احوالپرسی با مربی است. بعد از آن لباسهایمان را میپوشیم، مقداری آب مینوشیم و در گوشهای مینشینیم.
بدون اینکه ذهن خود را با موضوع دیگری درگیر کنیم، هدفون را در گوشمان میگذاریم و چند آهنگ موردعلاقهمان را گوش میدهیم. این روال میتواند به حفظ تمرکز ما کمک کند.
این کارها در کنار هم یک روتین آشنا میسازند و کمک میکنند بهجای درگیرشدن با اتفاقهای پراکنده، توجه خود را برای مسابقه آماده کنیم.
هماهنگی روتین شخصی با روتین تیمی
فقط عادتهای ورزشی شخصی اهمیت ندارند؛ بلکه باید به عادتها و برنامههای تیمی نیز توجه کنیم.
برای مثال، ممکن است یکی از روتینهای تیم این باشد که مربی ۱۰ دقیقه قبل از شروع مسابقه وارد رختکن شود و چند نکته مهم را به ورزشکاران یادآوری کند.
بنابراین، باید عادتهای شخصی و تیمی خود را با یکدیگر هماهنگ کنیم تا میان آنها تداخلی به وجود نیاید و تمرکزمان مختل نشود.
برای نمونه، اگر گوشدادن به موسیقی بخشی از روتین شخصی ماست، باید آن را بهموقع متوقف کنیم تا بتوانیم به صحبتها و نکات پایانی مربی توجه کامل داشته باشیم.
وقتی روتین مشخصی نداریم چه اتفاقی میافتد؟
بدون رعایت یک روتین ورزشی مشخص، اتفاقهای پیش از مسابقه به مجموعهای از رویدادهای تصادفی تبدیل میشوند که ممکن است ما را مضطرب کنند.
فرض کنید بدون داشتن روتین خاصی وارد رختکن میشوید، با بازیکنان دیگر درباره موضوعات نامربوط صحبت میکنید و افرادی که به رختکن رفتوآمد دارند، مدام حواستان را پرت میکنند.
حتی ممکن است پس از یک انتقاد ساده از طرف مربی، با او وارد بحث شوید و ذهنتان برای مدت زیادی درگیر آن گفتوگو باقی بماند.
تمام این اتفاقها میتوانند تمرکزتان را پیش از مسابقه مختل کنند و عملکردتان را در جریان بازی کاهش دهند.
داشتن یک روتین شخصی کمک میکند بدانید در هر مرحله باید چه کاری انجام دهید و توجه خود را روی مواردی نگه دارید که برای اجرای بهتر اهمیت دارند.
تفاوت روتین ورزشی و خرافه
میان عادت ورزشی و خرافهگرایی تفاوتهای مهمی وجود دارد.
بعضی از ورزشکاران در مسابقه لباسهایی میپوشند که تصور میکنند جادویی یا خوششانس هستند. دلیلشان این است که در چند مسابقه با پوشیدن یک پیراهن، کفش یا جوراب مشخص توانستهاند برنده شوند. به همین دلیل تصور میکنند پوشیدن دوباره آن لباس برایشان شانس میآورد.
واقعیت این است که پوشیدن آن پیراهن یا کفش، بهخودیخود تأثیری در برد یا باخت تیم ندارد.
این رفتارها ممکن است در ظاهر شبیه عادتهای ورزشی باشند، اما در واقع چیزی بیشتر از خرافه نیستند.
عادت ورزشی باید منطقی و در راستای بهبود تمرکز و عملکرد فرد باشد، نه اینکه بر اعتقاد به شانس تکیه کند. وقتی فرد موفقیت یا شکست خود را فقط به شانس و اشیای خاص وابسته میکند، به سمت خرافهگرایی میرود و این رویکرد برای یک ورزشکار مفید نیست.
انعطافپذیری؛ تفاوت مهم روتین و خرافه
گاهی وابستگی بیش از اندازه به عادتهای ورزشی، ما را به سمت خرافهگرایی میبرد.
برای مثال، اگر تصور کنیم در یک موقعیت خاص از مسابقه حتماً باید عادت خود را دقیقاً و بدون کوچکترین تغییری اجرا کنیم، ممکن است همان عادت به عاملی برای حواسپرتی و کاهش عملکرد تبدیل شود.
فرض کنید ورزشکار همیشه پیش از مسابقه به یک موسیقی مشخص گوش میدهد؛ اما در روز مسابقه به هدفون یا آن موسیقی دسترسی ندارد. اگر او باور داشته باشد که بدون اجرای دقیق این کار نمیتواند عملکرد خوبی داشته باشد، روتینش دیگر به افزایش تمرکز کمک نمیکند و ممکن است باعث اضطراب او شود.
عادتهای ورزشی مفید، هدفمند، انعطافپذیر و مؤثرند؛ درحالیکه رفتارهای خرافی معمولاً سرسختانه، غیرمنطقی و انعطافناپذیرند.
هدف از روتین این نیست که ورزشکار به مجموعهای از رفتارها وابسته شود. روتین باید ابزاری برای مدیریت توجه، حفظ آرامش و آمادهشدن برای اجرای بهتر باشد.
عادتهای ورزشی را ابتدا در تمرین اجرا کنید
عادت جدید باید ابتدا در محیط تمرین آزمایش و تکرار شود. ورزشکار باید بررسی کند که آیا آن عادت واقعاً به تمرکز و عملکردش کمک میکند یا خیر.
پس از اینکه یک رفتار بارها در تمرین تکرار شد و اثرگذاری آن مشخص شد، میتوان آن را به مسابقه انتقال داد.
مسابقه زمان مناسبی برای آزمایش روتینهای کاملاً جدید نیست؛ زیرا ورزشکار در این شرایط علاوه بر فشار مسابقه، باید با رفتارهایی نیز کنار بیاید که هنوز برایش آشنا و خودکار نشدهاند.
بنابراین، روند شکلگیری یک روتین مؤثر را میتوان اینگونه خلاصه کرد:
- انتخاب یک رفتار هدفمند
- اجرای آن در تمرین
- بررسی تأثیر آن بر تمرکز و عملکرد
- اصلاح تدریجی رفتار در صورت نیاز
- تکرار منظم آن
- انتقال روتین تثبیتشده به مسابقه
جمعبندی
عادتهای ورزشی به ورزشکار کمک میکنند بدون فکرکردن بیش از اندازه، رفتارهای تمرینشده را در زمان مناسب اجرا کند. این عادتها میتوانند حواسپرتی را کاهش دهند و تمرکز و عملکرد ورزشکار را افزایش دهند.
روتین شخصی باید با برنامهها و عادتهای تیمی هماهنگ باشد. همچنین هر روتین جدید باید ابتدا در تمرین تکرار و ارزیابی شود و سپس در مسابقه مورد استفاده قرار بگیرد.
تفاوت مهم روتین ورزشی و خرافه نیز در هدف و میزان انعطافپذیری آنهاست. روتین ورزشی منطقی، هدفمند و در خدمت بهبود تمرکز است؛ اما خرافه بر شانس و عوامل بیارتباط با عملکرد تکیه دارد.
یک روتین مؤثر باید به ورزشکار کمک کند؛ نه اینکه او را به اجرای دقیق و تغییرناپذیر مجموعهای از رفتارها وابسته کند.
در قسمت بعدی چه میشنوید؟
در قسمت بعدی درباره طراحی یک روتین شخصی مناسب بیشتر توضیح میدهم و نمونهای از روتین ورزشی یک ورزشکار حرفهای را بررسی میکنم.
همچنین درباره عادتهای قبل، حین و بعد از تمرین و مسابقه و روش ارزیابی و اصلاح آنها صحبت خواهیم کرد.
سخن پایانی
ممنونم که تا پایان این اپیزود همراه من بودید.
اگر از این قسمت خوشتان آمده است، لطفاً آن را با دوستانتان به اشتراک بگذارید.
امیدوارم همیشه سلامت باشید و ورزش بخشی از عادتهای روزانهتان باشد.
من رضا صفیخانیام و اینجا گایتون هال است.
