تأثیر مصدومیت بر روان ورزشکار
روان را میتوان عمیقترین بخش افکار و احساسات انسان توصیف کرد.
ورزشکارانی که دچار مصدومیت میشوند، فقط از نظر جسمی آسیب نمیبینند؛ بلکه ممکن است از نظر ذهنی، معنوی و عاطفی نیز جریحهدار شوند.
مصدومیت میتواند تجربه بسیار دشواری برای یک ورزشکار باشد. وضعیت احساسی ورزشکار پس از مصدومیت ممکن است سطح استرس او را افزایش دهد. البته تأثیر این عامل به نحوه کنار آمدن ورزشکار با مصدومیت و درکی که از شرایط خود دارد بستگی خواهد داشت.
یک مصدومیت شدید میتواند موجی از ترس و نگرانی را درون ورزشکار به جریان بیندازد. در چنین شرایطی، یکی از مهمترین سؤالاتی که ورزشکار از خودش میپرسد این است:
«آیا دوران حرفهای من تمام شده است؟»
سلام، من رضا صفیخانیام و اینجا کانال ورزشی گایتون هاله.
اینجا درباره ورزش و هر چیزی که به ورزش ارتباط داره صحبت میکنیم. دنبالکردن این کانال به ورزشکارها و مربیهای ورزشی توصیه میشه.
در کنار شنیدن پادکستهای گایتون هال، کانال یوتیوب گایتون هال رو هم دنبال کنید.
اعلام پایان دوران حرفهای به ورزشکار
زمانی که پایان دوران حرفهای یک ورزشکار را به او اعلام میکنید، صرفنظر از اینکه در چه رشتهای فعالیت داشته یا این اتفاق چقدر زود یا دیر رخ داده، ممکن است احساس کند بهیکباره و بدون هیچ هشدار قبلی زیر پایش خالی شده است.
مرور گذشته، کنار آمدن با اتفاقات و پذیرفتن پایان دوران قهرمانی به توان ذهنی زیادی نیاز دارد. این فرایند برای کسی که پتانسیل رسیدن به قلههای رشته ورزشی خودش را داشته، بههیچوجه آسان نیست.
پس از سالها ورزشکردن، ورزشکار، تیم و جامعه ورزشی به درک مشترکی از جایگاه او میرسند. ورزش به بخش مهمی از هویت فرد تبدیل میشود و پایان ناگهانی آن میتواند پرسشهای زیادی را در ذهنش ایجاد کند:
«نکند خیلی زود از ورزش خداحافظی کرده باشم؟»
«چرا این آسیب برای من اتفاق افتاد؟»
«آیا زندگی بدون ورزش برای من ارزشی دارد؟»
از دست دادن تیم و روابط اجتماعی
یکی از واقعیتهای تلخ پایان دوران حرفهای این است که دوستی، رفاقت و همدلی ایجادشده میان ورزشکار و همتیمیهایش ممکن است بهتدریج کمرنگ شود.
زمانی که ورزشکار در یک تیم حضور دارد، سایر افراد تیم شبیه اعضای خانواده او هستند. آنها سبک زندگی، اهداف، تجربهها و طرز فکر مشترکی دارند.
اما با وقوع مصدومیت، ورزشکار ممکن است احساس کند از حضور در این خانواده محروم شده است؛ زیرا دیگر نمیتواند همتیمیهایش را در همان مسیر همراهی کند.
در ادامه، ورزشکار متوجه میشود که حیات تیم بدون حضور او نیز ادامه دارد. به همین دلیل، چنین ورزشکارانی ممکن است از چند جهت مختلف تحت فشار قرار بگیرند: آنها هم توانایی ورزشکردن را از دست دادهاند، هم از محیط تیم فاصله گرفتهاند و هم با تغییر جایگاه اجتماعی خود روبهرو شدهاند.
چرا جدایی از ورزش دشوار است؟
ورزش برای ورزشکاران موضوعی بسیار شخصی است؛ زیرا یک ورزشکار برای رسیدن به آرزوهایش در رشته ورزشی خود، چیزهای زیادی را فدا کرده است.
او ممکن است سالها از زمان، انرژی، روابط اجتماعی و بسیاری از فرصتهای زندگی خود گذشته باشد تا به اهداف ورزشیاش برسد. به همین دلیل، جدایی یک ورزشکار حرفهای از ورزش بسیار دشوار است و تقریباً نمیتوان آن را با جداییهای معمول در زندگی مقایسه کرد.
بعضی از منابع، این جدایی را نوعی مرگ یا طلاق از بخشی از وجود ورزشکار تعبیر میکنند.
در چنین شرایطی، فرد احساس میکند بخشی از وجودش از بین رفته و خلائی به جا مانده است که باید برای پرکردن آن تلاش کند.
البته این موضوع فقط به ورزشکاران محدود نمیشود. افراد زیادی در جامعه به حرفه و موقعیت شغلی خود وابستگی عمیقی دارند و ممکن است با شنیدن خبر بازنشستگی بهشدت تحتتأثیر قرار بگیرند.
سوگ پایان دوران قهرمانی
درست مانند از دست دادن یکی از عزیزان، ممکن است ورزشکار هیچوقت نتواند بهطور کامل با پایان دوران حرفهای خودش کنار بیاید و آن را بپذیرد.
بعضی از ورزشکاران ممکن است از دوران حرفهای خود رضایت داشته باشند؛ اما چیزی که همچنان در وجود بسیاری از ورزشکارانی که به علت مصدومیت از ورزش خداحافظی کردهاند دیده میشود، حس برتریجویی، رقابتطلبی و تلاش برای بهتر بودن است.
این ویژگیها در طول سالهای تمرین و رقابت در شخصیت ورزشکار تقویت شدهاند و با پایان دوران حرفهای بهسادگی از بین نمیروند.
ورزشکار ممکن است دیگر نتواند در میدان مسابقه حضور داشته باشد، اما میل به پیشرفت، رقابت و پیروزی همچنان در وجود او باقی میماند. اگر مسیر مناسبی برای هدایت این انرژی پیدا نشود، کنار آمدن با شرایط جدید دشوارتر خواهد شد.
نیاز به انگیزه برای شروع مسیری تازه
زمانی که ورزشکار بهتدریج با شرایط کنار میآید و تا حدودی پایان دوران حرفهای خودش را میپذیرد، به انگیزهای تازه نیاز دارد تا بتواند فعالیتهای دیگری را آغاز کند.
این مرحله را میتوان در تجربه باب هرلی پس از خداحافظی از بسکتبال مشاهده کرد.
او تلاش کرد خودش را با اسبسواری و کسبوکارهای دیگر سرگرم کند؛ اما این فعالیتها نتوانستند او را از نظر ذهنی و عاطفی اقناع کنند. در نهایت، بابی در جایگاه مربی به بسکتبال بازگشت.
بازگشت به ورزش در نقش مربی به او اجازه داد همچنان بخشی از محیطی باشد که سالها هویت، زندگی و تجربههایش در آن شکل گرفته بود.
برای بعضی از ورزشکاران، مربیگری، آموزش، مدیریت ورزشی یا انتقال تجربه به نسلهای بعدی میتواند مسیری برای بازسازی هویت و آغاز مرحلهای تازه از زندگی باشد.
واکنشهای متفاوت ورزشکاران به فقدان ورزش
همه ورزشکاران از راههای یکسانی با فقدان ورزش کنار نمیآیند.
هر ورزشکار با توجه به شخصیت، شرایط زندگی، میزان حمایت اطرافیان و برداشتی که از مصدومیت دارد، واکنش متفاوتی نشان میدهد.
بسیاری از ورزشکاران ممکن است پس از پایان دوران حرفهای به رفتارهای خودمخرب روی بیاورند. بعضی از آنها تسلیم این رفتارها میشوند، درحالیکه برخی دیگر، مانند ورزشکارانی که در قسمتهای اول و دوم از تجربههایشان صحبت کردم، مسیر بهتری را انتخاب میکنند.
پیداکردن یک مسئولیت تازه، بازگشت به ورزش در نقشی متفاوت، استفاده از حمایت خانواده و دوستان و کمکگرفتن از متخصصان میتواند عبور از این مرحله را برای ورزشکار آسانتر کند.
جمعبندی
مصدومیت یک ورزشکار فقط بدن او را تحتتأثیر قرار نمیدهد؛ بلکه میتواند روان، هویت، روابط اجتماعی و نگرش او به آینده را نیز جریحهدار کند.
پایان دوران قهرمانی ممکن است برای ورزشکار شبیه از دست دادن بخشی از وجودش باشد. او نهتنها از تمرین و مسابقه فاصله میگیرد، بلکه ممکن است ارتباط روزمره خود با همتیمیها، جایگاهش در تیم و بخش مهمی از هویت اجتماعیاش را نیز از دست بدهد.
پذیرش این اتفاق به زمان، حمایت و انگیزه نیاز دارد. بعضی از ورزشکاران با پیداکردن نقشی تازه در ورزش، مانند مربیگری یا انتقال تجربه، میتوانند هویت خود را بازسازی کنند. برخی دیگر نیز ممکن است مسیر تازهای خارج از ورزش پیدا کنند.
مهم این است که ورزشکار پس از پایان دوران حرفهای، فرصتی برای بازتعریف خودش و پیداکردن هدفی تازه در زندگی داشته باشد.
ممنونم که تا آخر این اپیزود همراه من بودین. اگه از این قسمت خوشتون اومده، لطفاً اون رو با دوستاتون به اشتراک بذارید.
امیدوارم همیشه سلامت باشید و ورزش بخشی از عادتهای روزانتون باشه.
من رضا هستم، اینجا گایتون هاله.
این قسمت درباره مواجهه ورزشکاران با پایان دوران قهرمانی و ورود به دوران بازنشستگی بود.
