سلام، من رضا صفیخانیام و اینجا کانال ورزشی گایتون هال است.
دنبالکردن این کانال به ورزشکاران و مربیان ورزشی توصیه میشود.
در این قسمت درباره چگونگی جلوگیری از تحلیل عضلانی یا آتروفی در تمساحها و بعضی حیوانات دیگر صحبت میکنیم.
آتروفی عضلانی چیست؟
آتروفی به کاهش اندازه و قدرت عضلات گفته میشود. در انسان، بیتحرکی طولانیمدت، استراحت در تخت، گچگرفتن اندام یا استفادهنکردن از یک عضو میتواند باعث تحلیل عضلانی شود.
اما تمساحها میتوانند ساعتها، روزها و حتی مدت بیشتری بیحرکت بمانند، بدون اینکه عضلاتشان مانند انسانها بهسرعت تحلیل برود.
تون عضلانی و انقباضهای ضعیف
یکی از عوامل حفظ عضلات تمساح، تون عضلانی است.
حتی زمانی که تمساح بیحرکت به نظر میرسد، عضلات او کاملاً غیرفعال نیستند و انقباضهای بسیار ضعیفی در آنها وجود دارد. این فعالیت مداوم به عضلات کمک میکند ساختار و عملکرد خود را حفظ کنند.
تون عضلانی را میتوان به روشنبودن موتور خودرو در حالت درجا تشبیه کرد؛ فعالیت کم است، اما سیستم کاملاً خاموش نیست.
نقش نورونهای حرکتی
نورونهای حرکتی پیامهای عصبی را از دستگاه عصبی به عضلات منتقل میکنند.
در تمساحها، این نورونها حتی هنگام بیحرکتی نیز تا حدی فعال باقی میمانند و به حفظ ارتباط عصبی ـ عضلانی کمک میکنند.
در انسان، وقتی عضوی برای مدت طولانی بیحرکت باشد، مانند زمانی که در گچ یا آتل قرار دارد، فعالیت عصبی و عضلانی کاهش پیدا میکند و عضلات آن ناحیه کوچکتر و ضعیفتر میشوند.
متابولیسم پایین
تمساحها خونسرد هستند و دمای بدنشان تا حد زیادی با محیط تغییر میکند. بنابراین، برای حفظ دمای بدن و انجام فعالیتهای حیاتی، انرژی کمتری نسبت به انسان مصرف میکنند.
این متابولیسم پایین باعث میشود در دورههای بیتحرکی یا کمبود غذا، بدن آنها دیرتر سراغ منابع پروتئینی عضلات برود.
استفاده از ذخایر چربی
تمساحها انرژی موردنیاز خود را تا حد زیادی از ذخایر چربی تأمین میکنند.
وقتی غذا در دسترس نباشد، بدن آنها میتواند از چربیهای ذخیرهشده استفاده کند و دیرتر به تجزیه پروتئینهای عضلانی روی بیاورد.
در انسان، گرسنگی طولانیمدت و کمبود انرژی میتواند در کنار کاهش چربی، باعث تجزیه بافت عضلانی نیز شود.
نقش هورمونها و سازگاری بدن
تنظیم هورمونی و سازگاریهای متابولیکی نیز در حفظ عضلات حیوانات نقش دارند.
بدن تمساحها طی فرایند تکامل با دورههای طولانی کمتحرکی و کمبود غذا سازگار شده است. این سازگاریها به کاهش مصرف انرژی و حفظ بهتر بافتهای بدن کمک میکنند.
البته سازوکار دقیق جلوگیری از آتروفی در همه حیوانات کاملاً مشابه نیست و به تحقیقات بیشتری نیاز دارد.
فعالیتهای نامحسوس عضلات
بیحرکتبودن ظاهری به معنای غیرفعالبودن کامل بدن نیست.
تمساحها برای حفظ وضعیت بدن، تنفس و گردش خون، فعالیتهای عضلانی کوچک و نامحسوسی دارند. همین فعالیتها نیز میتوانند در حفظ عملکرد عضلات مؤثر باشند.
حیوانات دیگر با سازگاری مشابه
تمساحها تنها حیواناتی نیستند که در دورههای طولانی کمتحرکی، عضلات خود را حفظ میکنند.
برخی نمونهها عبارتاند از:
- مارها با متابولیسم پایین
- لاکپشتها با توانایی تحمل گرسنگی طولانی
- خرسها در دوره خواب زمستانی
- بعضی قورباغههای زمستانخواب
البته هرکدام از این حیوانات سازوکارهای فیزیولوژیک متفاوتی برای حفظ عضلات و زندهماندن دارند.
جمعبندی
تحلیلنرفتن سریع عضلات تمساحها به یک عامل واحد مربوط نیست؛ بلکه نتیجه همکاری چند سازوکار مختلف است:
- تون عضلانی و انقباضهای ضعیف
- فعالیت نورونهای حرکتی
- متابولیسم پایین
- استفاده از ذخایر چربی
- سازگاریهای هورمونی و متابولیکی
- فعالیتهای نامحسوس عضلات
این سازگاریها به تمساحها کمک میکنند در دورههای طولانی بیتحرکی یا کمبود غذا، عملکرد بدن و عضلات خود را بهتر حفظ کنند.
ممنونم که تا پایان این اپیزود همراه من بودید. اگر از این قسمت خوشتان آمد، آن را با دوستانتان به اشتراک بگذارید.
امیدوارم همیشه سلامت باشید و ورزش بخشی از عادتهای روزانهتان باشد.
من رضا صفیخانیام و اینجا گایتون هال است.
