کتاب فیزیولوژی پزشکی گایتون هال

در این بخش با کتاب جامع فیزیولوژی پزشکی گایتون و هال، یکی از معتبرترین منابع علمی جهان در زمینه عملکرد بدن انسان آشنا می‌شوید. مفاهیم اساسی فیزیولوژی سلول، بافت عصبی و عضلانی و سیستم‌های مختلف بدن بررسی شده و ارتباط این مبانی با طراحی برنامه‌های تمرینی و حرکات اصلاحی تشریح می‌گردد.

معرفی کتاب فیزیولوژی پزشکی گایتون و هال

کتاب فیزیولوژی پزشکی گایتون و هال (Guyton and Hall Textbook of Medical Physiology) یکی از معتبرترین و پرفروش‌ترین منابع علمی جهان در حوزه فیزیولوژی بدن انسان است. این کتاب که توسط انتشارات الزویر (Elsevier) منتشر می‌شود، سال‌هاست که به عنوان مرجع اصلی فیزیولوژی در دانشگاه‌های معتبر جهان تدریس می‌شود و منبعی بی‌نظیر برای دانشجویان پزشکی، فیزیوتراپی، علوم ورزشی و تربیت بدنی محسوب می‌گردد.

آنچه این کتاب را از سایر منابع متمایز می‌کند، رویکرد ویژه آن در تبیین مکانیسم‌های فیزیولوژیک با زبانی ساده و روان است. مؤلفان کتاب با استفاده از قالبی منحصربه‌فرد، مطالب را در دو سطح ارائه داده‌اند؛ مفاهیم اصلی با فونت درشت‌تر برای درک سریع و توضیحات تکمیلی، مثال‌های بالینی و مکانیسم‌های دقیق‌تر با فونت ریزتر، تا مخاطب بتواند متناسب با سطح دانش خود از آن بهره‌مند شود.

در این کتاب، تمامی سیستم‌های بدن از جمله سیستم عصبی، عضلانی، قلبی-عروقی، تنفسی، گوارشی، کلیوی و غدد درون‌ریز به صورت جامع و نظام‌مند پوشش داده شده است. تأکید اصلی کتاب بر درک مفاهیم هموستاز (تعادل داخلی بدن) و مکانیسم‌های پاتوفیزیولوژیک (چگونگی ایجاد بیماری‌ها) است که آن را به ابزاری قدرتمند برای درک عمیق عملکرد بدن و نحوه واکنش آن به تمرینات ورزشی و حرکات اصلاحی تبدیل کرده است.

از ویژگی‌های برجسته این کتاب می‌توان به بیش از ۱۲۰۰ تصویر و نمودار رنگی، جداول خلاصه‌کننده، سوالات خودآزمایی در انتهای هر فصل و دسترسی آنلاین به فایل‌های صوتی قلب، انیمیشن‌های آموزشی و منابع تکمیلی اشاره کرد. جدیدترین ویرایش این کتاب (ویرایش پانزدهم) در سال ۲۰۲۶ منتشر شده و حاوی به‌روزترین اطلاعات در زمینه میکروبیوم روده، تفاوت‌های فیزیولوژیکی مرتبط با جنسیت و یافته‌های نوین در علوم اعصاب و غدد است.

برای مربیان حرکات اصلاحی، فیزیوتراپیست‌ها و ورزشکاران حرفه‌ای، درک مفاهیم این کتاب یک نیاز اساسی محسوب می‌شود؛ چراکه هر برنامه تمرینی و توانبخشی مؤثر، ریشه در درک صحیح از فیزیولوژی بدن دارد. آشنایی با مکانیسم‌های انقباض عضلانی، پاسخ سیستم عصبی به تمرین، سازگاری‌های قلبی-عروقی و تأثیر هورمون‌ها بر عملکرد ورزشی، همگی از مباحثی هستند که در این کتاب به طور کامل و با رویکردی بالینی و کاربردی تشریح شده‌اند.

کتاب گایتون و هال، پلی است میان علم پایه و کاربرد بالینی؛ منبعی که به شما کمک می‌کند نه تنها بدانید بدن چگونه کار می‌کند، بلکه درک کنید چرا یک حرکت اصلاحی خاص، یک تمرین درمانی یا یک برنامه توانبخشی می‌تواند مؤثر باشد. اگر به دنبال درک عمیق‌تر از بدن انسان و ارتقای دانش علمی خود در حوزه ورزش و حرکات اصلاحی هستید، این کتاب همراهی ارزشمند برای شما خواهد بود.

لینک دانلود کتاب

نکته مهم: دکتر آرتور گایتون (Arthur C. Guyton) بنیان‌گذار این کتاب هستند و سال‌ها آن را به تنهایی نوشتند. از ویرایش نهم به بعد، دکتر جان هال به عنوان نویسنده‌ی همکار به ایشان پیوستند و پس از فوت دکتر گایتون در سال ۲۰۰۳، مسئولیت ویراستاری کتاب بر عهده‌ی دکتر جان هال و سپس دکتر مایکل هال قرار گرفت . به همین دلیل، اسم کتاب همچنان به احترام ایشان، “گایتون و هال” باقی مانده است.

فصل های کتاب های گایتون هال

فصل ۱ – سازماندهی عملکردی بدن انسان و کنترل “محیط داخلی”

در این فصل با مفهوم هموستاز و نقش محیط داخلی (مایع خارج سلولی) در حفظ تعادل بدن آشنا می‌شوید. مکانیسم‌های کنترل خودکار و سیستم‌های بازخوردی بدن بررسی شده و اهمیت آنها در پاسخ به تغییرات ناشی از تمرینات ورزشی تشریح می‌گردد.

فصل ۲ – سلول و عملکردهای آن

در این فصل با ساختار فیزیکی سلول، اندامک‌های درون‌سلولی و عملکرد هر یک آشنا می‌شوید. نقش غشای سلول در تبادل مواد، حرکت سلولی و سیستم‌های عملکردی سلول بررسی می‌گردد.

فصل ۳ – کنترل ژنتیکی سنتز پروتئین، عملکرد سلول و تولیدمثل سلولی

در این فصل با فرآیندهای رونویسی و ترجمه، نحوهٔ انتقال کد ژنتیکی از DNA به RNA و ساخت پروتئین‌ها آشنا می‌شوید. مفاهیم تمایز سلولی، آپوپتوز (مرگ برنامه‌ریزی‌شده سلول) و مکانیسم‌های ایجاد سرطان نیز بررسی می‌گردد.

فصل ۴ – انتقال مواد از طریق غشای سلول

در این فصل با مکانیسم‌های انتقال مواد از جمله انتشار ساده، انتشار تسهیل‌شده و انتقال فعال آشنا می‌شوید. نقش کانال‌های یونی و پروتئین‌های حامل در عبور مواد از غشای سلول و اهمیت آن در عملکرد سلول‌های عصبی و عضلانی تشریح می‌گردد.

فصل ۵ – پتانسیل‌های غشایی و پتانسیل عمل

در این فصل با مفاهیم پایه‌ای پتانسیل استراحت، پتانسیل عمل و نحوهٔ تولید و انتشار سیگنال‌های الکتریکی در سلول‌های عصبی و عضلانی آشنا می‌شوید. نقش کانال‌های یونی وابسته به ولتاژ و اهمیت انرژی متابولیک در بازسازی شیب‌های یونی بررسی می‌گردد.

فصل ۶ – انقباض عضله اسکلتی

در این فصل با آناتومی فیزیولوژیک عضله اسکلتی و مکانیسم مولکولی انقباض (نظریهٔ لغزنده‌دن تارهای اکتین و میوزین) آشنا می‌شوید. مفاهیم پل‌های عرضی، نقش کلسیم و ATP در انقباض، انواع انقباضات ایزوتونیک و ایزومتریک و انرژی‌های مورد نیاز عضله بررسی می‌شود.

فصل ۷ – تحریک عضله اسکلتی: انتقال عصبی-عضلانی و اتصال تحریک-انقباض

در این فصل با ساختار اتصال عصبی-عضلانی (سیناپس) و مکانیسم آزادسازی استیل‌کولین آشنا می‌شوید. بیماری میاستنی گراویس، داروهای تقویت‌کننده یا مهارکنندهٔ انتقال عصبی و مراحل اتصال تحریک به انقباض (از پتانسیل عمل تا آزادسازی کلسیم از شبکه سارکوپلاسمیک) تشریح می‌گردد.

فصل ۸ – تحریک و انقباض عضله صاف

در این فصل با تفاوت‌های ساختاری و عملکردی عضله صاف در مقایسه با عضله اسکلتی آشنا می‌شوید. مکانیسم انقباض عضله صاف، نقش کلسیم و کالمودولین، کنترل عصبی و هورمونی و اهمیت آن در عملکرد اندام‌های داخلی بررسی می‌گردد.

فصل ۹ – عضله قلبی؛ قلب به عنوان پمپ و عملکرد دریچه‌های قلبی

در این فصل با فیزیولوژی عضله قلبی، تفاوت‌های آن با عضله اسکلتی و چرخهٔ قلبی آشنا می‌شوید. مراحل دیاستول و سیستول، عملکرد دریچه‌ها، صداهای قلبی، کار خروجی قلب و مکانیسم‌های تنظیم پمپاژ قلب بررسی می‌گردد.

فصل ۱۰ – تحریک ریتمیک قلب

در این فصل با سیستم تحریکی و هدایت‌کنندهٔ تخصصی قلب شامل گره سینوسی-دهلیزی، گره دهلیزی-بطنی و دستهٔ هیس آشنا می‌شوید. نحوهٔ تولید و هدایت پتانسیل‌های عمل در قلب و کنترل ضربان قلب توسط سیستم عصبی خودکار تشریح می‌گردد.

فصل ۱۱ – الکتروکاردیوگرام طبیعی

در این فصل با اصول ثبت نوار قلب (ECG)، امواج P، QRS و T و فواصل زمانی طبیعی آشنا می‌شوید. روش‌های ثبت ECG، نحوهٔ جریان جریان الکتریکی در اطراف قلب و اشتقاق‌های مختلف الکتروکاردیوگرافی بررسی می‌گردد.

فصل ۱۲ – تفسیر الکتروکاردیوگرافی از ناهنجاری‌های عضله قلب و جریان خون کرونر: تحلیل برداری

در این فصل با اصول تحلیل برداری ECG، محور الکتریکی متوسط QRS بطنی و اهمیت آن آشنا می‌شوید. شرایط ایجاد ولتاژهای غیرطبیعی، الگوهای طولانی‌شده و عجیب کمپلکس QRS، جریان آسیبی و ناهنجاری‌های موج T بررسی می‌گردد.

فصل ۱۳ – آریتمی‌های قلبی و تفسیر الکتروکاردیوگرافی آنها

در این فصل با انواع اختلالات ریتم قلب شامل ریتم‌های سینوسی غیرطبیعی، بلوک‌های هدایتی، انقباضات زودرس، تاکی‌کاردی حمله‌ای، فیبریلاسیون دهلیزی و بطنی، فلاتر دهلیزی و ایست قلبی آشنا می‌شوید.

فصل ۱۴ – مروری بر گردش خون؛ بیوفیزیک فشار، جریان و مقاومت

در این فصل با ویژگی‌های فیزیکی سیستم گردش خون و اصول پایه‌ای همودینامیک شامل رابطهٔ فشار، جریان و مقاومت آشنا می‌شوید. مفاهیم جریان خون، فشار خون و عوامل مؤثر بر مقاومت عروقی بررسی می‌گردد.

فصل ۱۵ – قابلیت انبساط عروق و عملکرد سیستم شریانی و وریدی

در این فصل با خاصیت ارتجاعی عروق و اهمیت آن در جریان خون آشنا می‌شوید. نوسانات فشار شریانی (نبض)، عملکرد سیاهرگ‌ها به عنوان مخازن خون و نقش آنها در بازگشت وریدی به قلب بررسی می‌گردد.

فصل ۱۶ – میکروسیرکولاسیون و سیستم لنفاتیک: تبادل مایعات مویرگی، مایع بینابینی و جریان لنف

در این فصل با ساختار میکروسیرکولاسیون، مویرگ‌ها و حرکت خون در آنها (وازوموشن) آشنا می‌شوید. مکانیسم‌های تبادل مواد بین خون و مایع بینابینی، فشارهای هیدرواستاتیک و اسمزی مؤثر بر فیلتراسیون مایعات و نقش سیستم لنفاتیک در بازگشت مایعات به گردش خون بررسی می‌گردد.

فصل ۱۷ – کنترل موضعی و هومورال جریان خون بافتی

در این فصل با مکانیسم‌های کنترل موضعی جریان خون در پاسخ به نیازهای بافتی و عوامل هومورال (هورمونی و شیمیایی) مؤثر بر گردش خون آشنا می‌شوید. اتساع عروقی ناشی از متابولیت‌ها و تنظیم جریان خون بر اساس فعالیت بافت بررسی می‌گردد.

فصل ۱۸ – تنظیم عصبی گردش خون و کنترل سریع فشار شریانی

در این فصل با نقش سیستم عصبی خودکار در کنترل عروق خونی، بارورفلکس‌ها و مکانیسم‌های بازخوردی سریع در تنظیم فشار خون آشنا می‌شوید. نقش سیستم سمپاتیک در پاسخ به افت فشار خون و تغییرات وضعیتی بررسی می‌گردد.

فصل ۱۹ – نقش کلیه‌ها در کنترل طولانی‌مدت فشار شریانی و فشارخون بالا: سیستم یکپارچه تنظیم فشار شریانی

در این فصل با سیستم کلیوی-مایعات بدن در تنظیم فشار خون، سیستم رنین-آنژیوتانسین و نقش آن در کنترل فشار خون آشنا می‌شوید. مکانیسم‌های درازمدت تنظیم فشار خون و ارتباط آن با بیماری فشارخون بالا تشریح می‌گردد.

فصل ۲۰ – برون‌ده قلبی، بازگشت وریدی و تنظیم آنها

در این فصل با مقادیر طبیعی برون‌ده قلبی در حالت استراحت و فعالیت، مکانیسم فرانک-استارلینگ و نقش آن در تنظیم برون‌ده قلبی آشنا می‌شوید. برون‌ده‌های قلبی پاتولوژیک بالا و پایین و روش‌های اندازه‌گیری برون‌ده قلبی بررسی می‌گردد.

فصل ۲۱ – جریان خون عضلانی و برون‌ده قلبی در حین ورزش؛ گردش خون کرونر و بیماری ایسکمیک قلب

در این فصل با تنظیم جریان خون عضلات اسکلتی در حالت استراحت و ورزش، پاسخ سیستم قلبی-عروقی به فعالیت بدنی و گردش خون کرونر آشنا می‌شوید. بیماری‌های ایسکمیک قلب و اهمیت آن در ورزشکاران بررسی می‌گردد.

فصل ۲۲ – نارسایی قلبی

در این فصل با پویایی‌های گردش خون در نارسایی قلبی، نارسایی قلب چپ یک‌طرفه، شوک کاردیوژنیک (نارسایی کم‌برون‌ده)، ادم در بیماران قلبی و مفهوم ذخیرهٔ قلبی آشنا می‌شوید.

فصل ۲۳ – دریچه‌های قلب و صداهای قلبی؛ نقایص مادرزادی و دریچه‌ای قلب

در این فصل با صداهای طبیعی و غیرطبیعی قلب (سوفل‌ها)، پویایی‌های غیرطبیعی گردش خون در بیماری‌های دریچه‌ای و نقایص مادرزادی قلب و همچنین هیپرتروفی قلب آشنا می‌شوید.

فصل ۲۴ – شوک گردش خون و درمان آن

در این فصل با علل فیزیولوژیک شوک شامل شوک هیپوولمیک (خونریزی)، شوک نوروژنیک، شوک آنافیلاکسی، شوک هیستامینی و شوک سپتیک آشنا می‌شوید. اصول فیزیولوژیک درمان شوک و ایست گردش خون بررسی می‌گردد.

فصل ۲۵ – محفظه‌های مایعات بدن: مایعات خارج سلولی و داخل سلولی؛ ادم

در این فصل با تعادل مایعات بدن، محفظه‌های مایعات خارج سلولی و داخل سلولی، حجم خون و روش‌های اندازه‌گیری حجم مایعات (اصل رقیق‌سازی نشانگر) آشنا می‌شوید. اختلالات هیپوناترمی و هیپرناترمی، تنظیم اسمزی و ادم بررسی می‌گردد.

فصل ۲۶ – تشکیل ادرار توسط کلیه‌ها: بخش اول – فیلتراسیون گلومرولی، جریان خون کلیوی و کنترل آنها

در این فصل با آناتومی فیزیولوژیک کلیه، عملکرد گلومرول، فیلتراسیون گلومرولی و عوامل تعیین‌کنندهٔ GFR آشنا می‌شوید. مکانیسم‌های خودتنظیمی جریان خون کلیوی و فیلتراسیون گلومرولی بررسی می‌گردد.

فصل ۲۷ – تشکیل ادرار توسط کلیه‌ها: بخش دوم – بازجذب و ترشح لوله‌ای

در این فصل با مکانیسم‌های بازجذب و ترشح در بخش‌های مختلف نفرون شامل لولهٔ پیچیدهٔ نزدیک، هنله، لولهٔ پیچیدهٔ دور و مجاری جمع‌کننده آشنا می‌شوید. تنظیم بازجذب توسط هورمون‌ها و روش‌های کلیرانس در اندازه‌گیری عملکرد کلیه بررسی می‌گردد.

فصل ۲۸ – تغلیظ و رقیق‌سازی ادرار؛ تنظیم اسمولاریته و غلظت سدیم مایع خارج سلولی

در این فصل با مکانیسم‌های کلیه در دفع آب اضافی (تشکیل ادرار رقیق) و حفظ آب (تشکیل ادرار غلیظ) آشنا می‌شوید. سیستم بازخوردی اسمورسپتور-ADH، مکانیسم تشنگی و نقش آنها در تنظیم اسمولاریته و غلظت سدیم بررسی می‌گردد.

فصل ۲۹ – تنظیم کلیوی پتاسیم، کلسیم، فسفات و منیزیم؛ یکپارچگی مکانیسم‌های کلیوی در کنترل حجم خون و حجم مایع خارج سلولی

در این فصل با مکانیسم‌های تنظیم پتاسیم، کلسیم، فسفات و منیزیم توسط کلیه آشنا می‌شوید. اهمیت دفع فشار سدیم و دیورز فشاری در تعادل سدیم و مایعات و پاسخ‌های یکپارچه به تغییرات دریافت سدیم بررسی می‌گردد.

فصل ۳۰ – تنظیم اسید-باز

در این فصل با اهمیت دقیق تنظیم غلظت یون هیدروژن، سیستم‌های بافری شامل بیکربنات، فسفات و پروتئین‌ها و نقش ریه‌ها و کلیه‌ها در تنظیم اسید-باز آشنا می‌شوید. مکانیسم‌های ترشح H+ و بازجذب HCO3-، جبران اسیدوز و آلکالوز و اختلالات بالینی بررسی می‌گردد.

فصل ۳۱ – دیورتیک‌ها و بیماری‌های کلیوی

در این فصل با انواع دیورتیک‌ها و مکانیسم اثر آنها، نارسایی حاد و مزمن کلیه، اختلالات توبولی خاص و روش‌های درمانی شامل دیالیز و پیوند کلیه آشنا می‌شوید.

فصل ۳۲ – گلبول‌های قرمز، کم‌خونی و پلی‌سیتمی

در این فصل با ساختار و عملکرد گلبول‌های قرمز (اریتروسیت‌ها)، تولید آنها (اریتروپویزیس)، نقش هورمون اریتروپویتین، انواع کم‌خونی و شرایط پلی‌سیتمی آشنا می‌شوید.

فصل ۳۳ – مقاومت بدن در برابر عفونت: بخش اول – لکوسیت‌ها، گرانولوسیت‌ها، سیستم مونوسیت-ماکروفاژ و التهاب

در این فصل با انواع گلبول‌های سفید، نقش نوتروفیل‌ها و ماکروفاژها در دفاع علیه عفونت‌ها، سیستم رتیکولواندوتلیال، فرآیند التهاب و نقش ائوزینوفیل‌ها و بازوفیل‌ها آشنا می‌شوید.

فصل ۳۴ – مقاومت بدن در برابر عفونت: بخش دوم – ایمنی و آلرژی

در این فصل با ایمنی ذاتی و اکتسابی (تطبیقی)، انواع لنفوسیت‌های B و T، آنتی‌بادی‌ها، ایمنی هومورال و سلولی، واکنش‌های آلرژیک و حساسیت‌های مفرط آشنا می‌شوید.

فصل ۳۵ – گروه‌های خونی؛ انتقال خون؛ پیوند بافت و اعضا

در این فصل با آنتی‌ژنیسیتهٔ خون، گروه‌های خونی O-A-B و سیستم Rh، واکنش‌های انتقال خون و اصول پیوند بافت و اعضا شامل رد پیوند و نقش HLA آشنا می‌شوید.

فصل ۳۶ – هموستاز و انعقاد خون

در این فصل با مراحل هموستاز شامل انقباض عروقی، تشکیل پلاکت و مکانیسم انعقاد خون (آبشار انعقادی) آشنا می‌شوید. شرایط خونریزی‌دهنده، ترومبوآمبولی، داروهای ضد انعقاد و آزمایش‌های انعقادی بررسی می‌گردد.

فصل ۳۷ – تهویه ریوی

در این فصل با مکانیک تهویه ریوی، فشارهای داخل ریوی، حجم‌ها و ظرفیت‌های ریوی، تهویه دقیقه‌ای و تهویه آلوئولی آشنا می‌شوید. نقش مجاری تنفسی در عملکرد ریه تشریح می‌گردد.

فصل ۳۸ – گردش خون ریوی، ادم ریوی و مایع پلور

در این فصل با آناتومی فیزیولوژیک گردش خون ریوی، فشارهای سیستم ریوی، حجم خون ریه‌ها، توزیع جریان خون تحت تأثیر گرادیان هیدرواستاتیک، دینامیک مویرگ‌های ریوی و مایع فضای پلور آشنا می‌شوید.

فصل ۳۹ – اصول فیزیکی تبادل گازها؛ انتشار اکسیژن و دی‌اکسیدکربن از طریق غشای تنفسی

در این فصل با اصول فیزیک انتشار گازها، فشارهای جزئی گازها، ترکیب هوای آلوئولی و هوای اتمسفر، ظرفیت انتشار غشای تنفسی و نسبت تهویه-پرفیوژن آشنا می‌شوید.

فصل ۴۰ – انتقال اکسیژن و دی‌اکسیدکربن در خون و مایعات بافتی

در این فصل با مکانیسم‌های انتقال اکسیژن از ریه به بافت‌ها (نقش هموگلوبین و منحنی تفکیک اکسی-هموگلوبین)، انتقال دی‌اکسیدکربن در خون و نسبت تبادل تنفسی آشنا می‌شوید.

فصل ۴۱ – تنظیم تنفس

در این فصل با مرکز تنفسی در ساقه مغز، کنترل شیمیایی تنفس توسط CO2 و H+، گیرنده‌های شیمیایی محیطی (نقش اکسیژن)، تنظیم تنفس در حین ورزش و سایر عوامل مؤثر بر تنفس آشنا می‌شوید.

فصل ۴۲ – نارسایی تنفسی – پاتوفیزیولوژی، تشخیص و اکسیژن‌درمانی

در این فصل با روش‌های مطالعهٔ ناهنجاری‌های تنفسی، پاتوفیزیولوژی اختلالات ریوی، هیپوکسی و اکسیژن‌درمانی، هیپرکاپنی و تنفس مصنوعی آشنا می‌شوید.

فصل ۴۳ – فیزیولوژی هوانوردی، ارتفاع و فضا

در این فصل با اثرات فشار پایین اکسیژن بر بدن در ارتفاع، اثرات نیروهای شتاب‌دهنده در هوانوردی، شرایط آب و هوای مصنوعی در فضاپیماها و پدیده بی‌وزنی آشنا می‌شوید.

فصل ۴۴ – فیزیولوژی غواصی در اعماق دریا و سایر شرایط پرفشار

در این فصل با اثرات فشارهای جزئی بالای گازها بر بدن، بیماری کاهش فشار (کیسون)، غواصی با اسکوبا، مشکلات فیزیولوژیک در زیردریایی‌ها و اکسیژن‌درمانی هایپرباریک آشنا می‌شوید.

فصل ۴۵ – سازمان‌دهی سیستم عصبی، عملکرد پایه سیناپس‌ها و انتقال‌دهنده‌های عصبی

در این فصل با طراحی کلی سیستم عصبی، سطوح اصلی عملکرد سیستم عصبی مرکزی، ساختار و عملکرد سیناپس‌ها و ویژگی‌های ویژهٔ انتقال سیناپسی آشنا می‌شوید.

فصل ۴۶ – گیرنده‌های حسی و مدارهای عصبی برای پردازش اطلاعات

در این فصل با انواع گیرنده‌های حسی و محرک‌های قابل تشخیص توسط آنها، تبدیل محرک به پتانسیل عمل (ترانسداکشن)، طبقه‌بندی فیزیولوژیک رشته‌های عصبی، جمع‌آوری فضایی و زمانی و پردازش سیگنال در استخرهای عصبی آشنا می‌شوید.

فصل ۴۷ – حس‌های جسمی: بخش اول – سازمان‌دهی کلی، حس‌های لامسه و موقعیت

در این فصل با طبقه‌بندی حس‌های جسمی، تشخیص و انتقال حس‌های لامسه، مسیرهای ستون پشتی-لنیسکوس و قدامی-جانبی و ویژگی‌های خاص عملکرد حسی-جسمی آشنا می‌شوید.

فصل ۴۸ – حس‌های جسمی: بخش دوم – درد، سردرد و حس‌های حرارتی

در این فصل با انواع درد و کیفیت‌های آن، گیرنده‌های درد، مسیرهای دوگانه انتقال درد، سیستم مهار درد در مغز و نخاع، درد ارجاعی، درد احشایی، سردرد و حس‌های حرارتی آشنا می‌شوید.

فصل ۴۹ – چشم: بخش اول – اپتیک بینایی

در این فصل با اصول فیزیک اپتیک، اپتیک چشم، ساختار چشم به عنوان یک سیستم عدسی، تطابق، عیوب انکساری و سیستم مایع چشم (مایع داخل چشمی) آشنا می‌شوید.

فصل ۵۰ – چشم: بخش دوم – عملکرد گیرنده و عصبی شبکیه

در این فصل با آناتومی و عملکرد شبکیه، فوتوشیمیایی بینایی (نقش رودوپسین)، دید رنگی (مخروط‌ها)، عملکرد عصبی شبکیه و پردازش اولیه اطلاعات بینایی آشنا می‌شوید.

فصل ۵۱ – چشم: بخش سوم – نوروفیزیولوژی مرکزی بینایی

در این فصل با مسیرهای بینایی، سازماندهی و عملکرد قشر بینایی، الگوهای تحریک عصبی در تحلیل تصویر بینایی، میدان‌های بینایی، حرکات چشم و کنترل اتونوم تطابق و مردمک آشنا می‌شوید.

فصل ۵۲ – حس شنوایی

در این فصل با آناتومی پرده صماخ و سیستم استخوانچه‌ای، حلزون گوش و عملکرد آن، مکانیسم‌های مرکزی شنوایی و اختلالات شنوایی آشنا می‌شوید.

فصل ۵۳ – حس‌های شیمیایی – چشایی و بویایی

در این فصل با آناتومی و فیزیولوژی حس چشایی (گیرنده‌های چشایی و مسیرهای انتقال)، حس بویایی (گیرنده‌های بویایی و مکانیسم تشخیص بو) آشنا می‌شوید.

فصل ۵۴ – عملکردهای حرکتی نخاع؛ رفلکس‌های نخاعی

در این فصل با سازماندهی نخاع برای عملکردهای حرکتی، گیرنده‌های حسی عضلات (دوک‌های عضلانی و اندام وتری گلژی)، رفلکس‌های فلکسوری، رفلکس اکستانسوری متقاطع، مهار و عصب‌دهی متقابل، رفلکس‌های وضعیتی و راه رفتن، اسپاسم عضلانی و شوک نخاعی آشنا می‌شوید.

فصل ۵۵ – کنترل حرکتی قشر مغز و ساقه مغز

در این فصل با قشر حرکتی و دستگاه کورتیکوسپاینال، نقش ساقه مغز در کنترل حرکتی، حس‌های دهلیزی و حفظ تعادل و عملکرد هسته‌های ساقه مغز در کنترل حرکات ناخودآگاه و قالبی آشنا می‌شوید.

فصل ۵۶ – نقش مخچه و عقده‌های قاعده‌ای در کنترل کلی حرکتی

در این فصل با آناتومی و عملکردهای حرکتی مخچه، عقده‌های قاعده‌ای و نقش آنها در برنامه‌ریزی و اجرای حرکات و یکپارچگی بخش‌های مختلف سیستم کنترل حرکتی آشنا می‌شوید.

فصل ۵۷ – قشر مغز، عملکردهای فکری مغز، یادگیری و حافظه

در این فصل با آناتومی فیزیولوژیک قشر مغز، عملکرد نواحی خاص قشر، عملکرد مغز در ارتباطات (زبان)، نقش جسم پینه‌ای در انتقال اطلاعات، تفکر، هوشیاری و حافظه آشنا می‌شوید.

فصل ۵۸ – مکانیسم‌های رفتاری و انگیزشی مغز – سیستم لیمبیک و هیپوتالاموس

در این فصل با سیستم‌های فعال‌کننده و محرک مغز، آناتومی عملکردی سیستم لیمبیک، نقش کلیدی هیپوتالاموس در کنترل سیستم لیمبیک و عملکرد بخش‌های مختلف آن آشنا می‌شوید.

فصل ۵۹ – حالات فعالیت مغز – خواب، امواج مغزی، صرع، روان‌پریشی‌ها

در این فصل با فیزیولوژی خواب، امواج مغزی (EEG)، صرع، رفتارهای روان‌پریشانه و زوال عقل و نقش سیستم‌های انتقال‌دهنده عصبی در آنها آشنا می‌شوید.

فصل ۶۰ – سیستم عصبی خودکار و مدولای فوق‌کلیوی

در این فصل با سازماندهی کلی سیستم عصبی خودکار، ویژگی‌های پایهٔ عملکرد سمپاتیک و پاراسمپاتیک، رفلکس‌های خودکار، تحریک توده‌ای و داروشناسی سیستم عصبی خودکار آشنا می‌شوید.

فصل ۶۱ – جریان خون مغزی، مایع مغزی-نخاعی و متابولیسم مغز

در این فصل با تنظیم جریان خون مغزی، سیستم مایع مغزی-نخاعی و متابولیسم مغز آشنا می‌شوید.

فصل ۶۲ – اصول کلی عملکرد دستگاه گوارش – حرکت، کنترل عصبی و گردش خون

در این فصل با اصول کلی حرکت دستگاه گوارش، سیستم عصبی انتریک، انواع حرکات در دستگاه گوارش و گردش خون احشایی (اسپلانکنیک) آشنا می‌شوید.

فصل ۶۳ – حرکت و مخلوط‌شدن غذا در مجرای گوارش

در این فصل با مکانیسم‌های بلع، عملکردهای حرکتی معده، حرکات روده کوچک و بزرگ و رفلکس‌های خودکار مؤثر بر فعالیت روده آشنا می‌شوید.

فصل ۶۴ – عملکردهای ترشحی مجرای گوارش

در این فصل با اصول کلی ترشح در مجرای گوارش، ترشح بزاق، ترشح مری، ترشحات معده، ترشح پانکراس، ترشح صفرا توسط کبد و ترشحات روده کوچک و بزرگ آشنا می‌شوید.

فصل ۶۵ – هضم و جذب در دستگاه گوارش

در این فصل با فرآیندهای هضم مواد غذایی توسط هیدرولیز، اصول پایهٔ جذب در دستگاه گوارش و مکانیسم‌های جذب در روده کوچک و بزرگ آشنا می‌شوید.

فصل ۶۶ – فیزیولوژی اختلالات گوارشی

در این فصل با اختلالات بلع و مری، اختلالات معده، اختلالات روده کوچک، اختلالات روده بزرگ و اختلالات عمومی دستگاه گوارش آشنا می‌شوید.

فصل ۶۷ – متابولیسم کربوهیدرات‌ها و تشکیل آدنوزین تری‌فسفات

در این فصل با نقش مرکزی گلوکز در متابولیسم کربوهیدرات‌ها، انتقال گلوکز از غشا، ذخیره گلیکوژن در کبد و عضله، مسیر گلیکولیز، مسیر پنتوز فسفات، گلوکونئوژنز و تنظیم قند خون آشنا می‌شوید.

فصل ۶۸ – متابولیسم لیپیدها

در این فصل با انتقال لیپیدها در مایعات بدن، ذخایر چربی، استفاده از تری‌گلیسیرید برای انرژی، تنظیم آزادسازی انرژی، فسفولیپیدها و کلسترول و آترواسکلروز آشنا می‌شوید.

فصل ۶۹ – متابولیسم پروتئین‌ها

در این فصل با ویژگی‌های پایهٔ پروتئین‌ها، انتقال و ذخیره اسیدهای آمینه، نقش‌های عملکردی پروتئین‌های پلاسما و تنظیم هورمونی متابولیسم پروتئین آشنا می‌شوید.

فصل ۷۰ – کبد به عنوان یک اندام

در این فصل با آناتومی فیزیولوژیک کبد، سیستم عروقی و لنفاتیک کبد، عملکردهای متابولیک کبد و اندازه‌گیری بیلی روبین در صفرا به عنوان ابزار تشخیص بالینی آشنا می‌شوید.

فصل ۷۱ – تعادل رژیم غذایی؛ تنظیم تغذیه؛ چاقی و گرسنگی؛ ویتامین‌ها و مواد معدنی

در این فصل با تعادل انرژی و رژیم غذایی، تنظیم دریافت غذا و ذخیره انرژی، چاقی، بی‌اشتهایی و کاشکسی، گرسنگی، ویتامین‌ها و متابولیسم مواد معدنی آشنا می‌شوید.

فصل ۷۲ – انرژی‌زایی و میزان متابولیک

در این فصل با نقش ATP به عنوان ارز انرژی در متابولیسم، کنترل آزادسازی انرژی در سلول، میزان متابولیک و عوامل مؤثر بر خروجی انرژی آشنا می‌شوید.

فصل ۷۳ – تنظیم دمای بدن و تب

در این فصل با دمای طبیعی بدن، تعادل تولید و اتلاف گرما، نقش هیپوتالاموس در تنظیم دما و اختلالات تنظیم دمای بدن آشنا می‌شوید.

فصل ۷۴ – مقدمه‌ای بر غدد درون‌ریز

در این فصل با هماهنگی عملکردهای بدن توسط پیام‌رسان‌های شیمیایی، ساختار و سنتز هورمون‌ها، ترشح، حمل و پاک‌سازی هورمون‌ها از خون و مکانیسم‌های اثر هورمون‌ها آشنا می‌شوید.

فصل ۷۵ – هورمون‌های هیپوفیز و کنترل آنها توسط هیپوتالاموس

در این فصل با غده هیپوفیز و ارتباط آن با هیپوتالاموس، نقش هیپوتالاموس در کنترل ترشح هیپوفیز، عملکرد فیزیولوژیک هورمون رشد و غده هیپوفیز خلفی آشنا می‌شوید.

فصل ۷۶ – هورمون‌های متابولیک تیروئید

در این فصل با سنتز و ترشح هورمون‌های تیروئیدی (T3 و T4)، عملکردهای فیزیولوژیک آنها، تنظیم ترشح و بیماری‌های تیروئید آشنا می‌شوید.

فصل ۷۷ – هورمون‌های آدرنوکورتیکال

در این فصل با سنتز و ترشح هورمون‌های آدرنوکورتیکال (مینرالوکورتیکوئیدها، گلوکوکورتیکوئیدها و آندروژن‌های آدرنال)، عملکرد آلدوسترون، عملکرد گلوکوکورتیکوئیدها و اختلالات ترشح آدرنوکورتیکال آشنا می‌شوید.

فصل ۷۸ – انسولین، گلوکاگون و دیابت شیرین

در این فصل با انسولین و اثرات متابولیک آن، گلوکاگون و عملکردهای آن، سوماتواستاتین، خلاصه تنظیم قند خون و بیماری دیابت شیرین (نوع ۱ و ۲) آشنا می‌شوید.

فصل ۷۹ – هورمون پاراتیروئید، کلسی تونین، متابولیسم کلسیم و فسفات، ویتامین D، استخوان و دندان‌ها

در این فصل با مروری بر تنظیم کلسیم و فسفات در مایع خارج سلولی، ساختار استخوان و ارتباط آن با کلسیم خارج سلولی، ویتامین D، هورمون پاراتیروئید، کلسی تونین و پاتوفیزیولوژی بیماری‌های استخوانی آشنا می‌شوید.

فصل ۸۰ – عملکردهای تولیدمثلی و هورمونی مرد (و عملکرد غده پینه‌آل)

در این فصل با آناتومی فیزیولوژیک اندام‌های جنسی مرد، اسپرماتوژنز، عمل جنسی مرد، تستوسترون و سایر هورمون‌های جنسی مرد، اختلالات عملکرد جنسی و عملکرد غده پینه‌آل آشنا می‌شوید.

فصل ۸۱ – فیزیولوژی زن قبل از بارداری و هورمون‌های زنانه

در این فصل با آناتومی فیزیولوژیک اندام‌های جنسی زن، سیستم هورمونی زن، چرخه تخمدانی ماهانه، عملکرد استروژن و پروژسترون، تنظیم ریتم ماهانه، اختلالات ترشح تخمدان و باروری زن آشنا می‌شوید.

فصل ۸۲ – بارداری و شیردهی

در این فصل با بلوغ و لقاح تخمک، تغذیهٔ اولیه جنین، عملکرد جفت، عوامل هورمونی در بارداری، پاسخ بدن مادر به بارداری، زایمان و شیردهی آشنا می‌شوید.

فصل ۸۳ – فیزیولوژی جنین و نوزاد

در این فصل با رشد و توسعهٔ عملکردی جنین، تکامل سیستم‌های اندام، سازگاری نوزاد با زندگی خارج از رحم، مشکلات عملکردی ویژه در نوزاد، مشکلات نارسی و رشد و تکامل کودک آشنا می‌شوید.

فصل ۸۴ – فیزیولوژی ورزش

در این فصل با فیزیولوژی عضلات در حین ورزش، پاسخ‌های تنفسی به ورزش، پاسخ سیستم قلبی-عروقی به ورزش، تنظیم حرارت بدن در ورزش، تعادل مایعات و املاح در ورزش، مواد نیروزا و دوپینگ و اهمیت تناسب اندام در افزایش طول عمر آشنا می‌شوید.

فهرست مطالب

مطالب مرتبط