سلام، من رضا صفیخانیام و اینجا پادکست گایتون هال است.
اینجا درباره ورزش و هر چیزی که به ورزش مربوط میشود صحبت میکنیم؛ از بررسی مقالههای بهروز ورزشی گرفته تا تفسیر فصلهایی از کتابها که ممکن است نکات ورزشی جالبی داشته باشند.
شنیدن این پادکست را به ورزشکاران و مربیان ورزشی توصیه میکنم.
در این قسمت درباره اصول یادگیری و آموزش مهارت صحبت میکنیم. همچنین انواع مهارتهای حرکتی، مراحل یادگیری یک مهارت و نحوه بازخورددادن مربی به ورزشکار یا نوآموز را بررسی خواهیم کرد.
یادگیری چیست؟
یادگیری مجموعهای از فرایندهاست که همراه با تمرین یا تجربه، به تغییرات نسبتاً پایدار در توانایی اجرای فرد منجر میشود.
یادگیری میتواند از راههای مختلفی اتفاق بیفتد؛ از مطالعه کتاب و دیدن فیلم آموزشی گرفته تا مشاهده مربی، دریافت بازخورد و تمرین مداوم.
در ورزش، نتیجه آشکار تمرین معمولاً بهبود عملکرد است. برای مثال، افزایش درصد پرتاب آزاد در بسکتبال، بهترشدن زمان دویدن یا افزایش تعداد حرکت بارفیکس.
اما یادگیری فقط به معنای بهترشدن موقتی عملکرد نیست. ممکن است ورزشکار بهدلیل انگیزه بالا، شرایط مناسب یا حتی شانس، در یک جلسه عملکرد خوبی داشته باشد. یادگیری زمانی اتفاق افتاده است که این پیشرفت در طول زمان پایدار بماند و ورزشکار بتواند مهارت را در شرایط مختلف تکرار کند.
تعریف مهارت
مهارت قابلیتی است که فرد با اطمینان، صرف حداقل انرژی و در کوتاهترین زمان، به نتیجه مطلوب برسد.
در تعریف مهارت، چند نکته مهم وجود دارد.
اول اینکه فعالیت باید به هدف موردنظر برسد؛ مثل اجرای یک پاس دقیق یا حفظ تعادل در حرکت ژیمناستیک.
دوم اینکه فرد باید حرکت را با اطمینان انجام دهد و نتیجه اجرا وابسته به شانس نباشد؛ مثل تیراندازی یا پرتاب توپ به سمت حلقه.
سوم اینکه اجرای ماهرانه معمولاً با مصرف انرژی کمتر همراه است. البته این ویژگی در همه ورزشها به یک شکل دیده نمیشود. برای مثال، در ورزشهایی مثل پرتاب وزنه، تولید نیروی زیاد اهمیت بیشتری از مصرف کم انرژی دارد.
چهارم اینکه مهارت باید در کوتاهترین زمان مناسب اجرا شود؛ مانند واکنش یک شناگر به صدای شروع مسابقه یا تصمیم یک بازیکن برای پاسدادن.
انواع مهارتها
مهارتها را میتوان بر اساس ویژگیهای محیط و شکل اجرای حرکت به چند دسته تقسیم کرد:
- مهارتهای باز
- مهارتهای بسته
- مهارتهای مجرد
- مهارتهای زنجیرهای
- مهارتهای مداوم
مهارتهای باز
مهارت باز مهارتی است که محیط و شرایط اجرای آن قابل پیشبینی و ثابت نیست.
در این نوع مهارت، ورزشکار باید با توجه به حرکت حریف، مسیر توپ یا تغییر شرایط محیطی، پاسخ مناسبی انتخاب کند.
رانندگی، پیادهروی در محیط شلوغ، ضربهزدن به توپی که به سمت ورزشکار میآید و گرفتن توپ در هوا، نمونههایی از مهارتهای باز هستند.
در مهارتهای باز، ورزشکار فقط یک حرکت از پیش تعیینشده را اجرا نمیکند؛ بلکه باید محیط را بررسی، اطلاعات را پردازش و حرکت خود را با شرایط هماهنگ کند.
مهارتهای بسته
مهارت بسته در محیطی اجرا میشود که شرایط آن ثابت و قابل پیشبینی است.
اجرای یک حرکت ژیمناستیک، شنا در استخر و تیراندازی در سالن سرپوشیده، نمونههایی از مهارتهای بسته هستند.
در این مهارتها، ورزشکار میتواند زمان شروع حرکت و نحوه اجرای آن را تا حد زیادی خودش کنترل کند.
برای مثال، در تیراندازی داخل سالن، باد تأثیر زیادی بر مسیر تیر ندارد. اما در تیراندازی با کمان در فضای باز، ورزشکار باید جهت و شدت باد را نیز در نظر بگیرد. بنابراین، همین مهارت میتواند در شرایط مختلف، ویژگی باز یا بسته پیدا کند.
مهارتهای مجرد
مهارت مجرد، مهارتی است که نقطه شروع و پایان مشخصی دارد و در مدتزمان کوتاهی اجرا میشود.
شوتکردن، پاسدادن، پرتابکردن و ضربهزدن به توپ نمونههایی از مهارتهای مجرد هستند.
در این مهارتها، حرکت معمولاً یک واحد مشخص دارد و بهسرعت آغاز و تمام میشود.
مهارتهای مداوم
مهارت مداوم مهارتی است که شروع و پایان کاملاً مشخصی ندارد و فرد برای مدت نسبتاً طولانی آن را ادامه میدهد.
دوچرخهسواری، دویدن و شناکردن نمونههایی از مهارتهای مداوم هستند.
در این مهارتها، ورزشکار باید بتواند حرکت را در طول زمان کنترل کند و کیفیت اجرا را حفظ کند.
مهارتهای زنجیرهای
مهارتهای زنجیرهای بین مهارتهای مجرد و مداوم قرار میگیرند.
این مهارتها از چند مهارت مجرد تشکیل شدهاند که بهصورت زنجیرهوار و پشت سر هم اجرا میشوند تا یک فعالیت پیچیدهتر شکل بگیرد.
تعویض دنده هنگام رانندگی، عبور از موانع در اسکی و اجرای چند حرکت متوالی در ژیمناستیک، نمونههایی از مهارتهای زنجیرهای هستند.
در این مهارتها، هر بخش باید در زمان مناسب اجرا شود تا نتیجه نهایی موفقیتآمیز باشد. نقطه شروع و پایان کل حرکت قابل تشخیص است، اما اجرای آن نسبت به یک مهارت مجرد زمان بیشتری طول میکشد.
مهارتهای حرکتی درشت و ظریف
بعضی مهارتها به کنترل و هماهنگی عضلات بزرگ بدن نیاز دارند؛ مانند فوتبال، دویدن یا حرکات زمینی ژیمناستیک.
در مقابل، بعضی مهارتها بیشتر به گروههای عضلانی کوچکتر و دقت حرکتی نیاز دارند؛ مانند تایپکردن، تعمیر ساعت، نواختن ساز یا کار با ابزارهای ظریف.
مربیای که ویژگیهای مختلف مهارت را بشناسد، میتواند روش آموزش مناسبتری برای ورزشکار انتخاب کند.
اجزای اصلی اجرای مهارت
در بیشتر مهارتها، عوامل حسی، حرکتی و ادراکی نقش مهمی دارند.
برای مثال، بازیکن تنیس هنگام ضربهزدن حریف، حرکت بدن و راکت او را بررسی میکند و پیشبینی میکند توپ به سمت چپ یا راست زمین ارسال خواهد شد.
بازیکن بیسبال نیز باید تشخیص دهد توپی که به سمت او میآید، مسیر مستقیم دارد یا منحنی.
این اطلاعات ابتدا درک میشوند، سپس ورزشکار تصمیم میگیرد و در نهایت حرکت مناسب را اجرا میکند.
سه عامل اصلی در اجرای بیشتر مهارتها عبارتاند از:
- درک ویژگیهای محیط
- تصمیمگیری درباره نوع و زمان اجرای حرکت
- سازماندهی فعالیت عضلانی برای اجرای مهارت
در ورزشهای سریع، کیفیت تصمیمگیری میتواند تفاوت اصلی بین اجرای موفق و ناموفق باشد.
مهارت حرکتی و مهارت شناختی
در بحث یادگیری، معمولاً با دو مفهوم مهارت حرکتی و مهارت شناختی روبهرو میشویم.
در مهارت حرکتی، کیفیت اجرای حرکت معیار اصلی عملکرد است.
برای مثال، یک ورزشکار پرش ارتفاع میداند که باید هنگام پرش چه کاری انجام دهد؛ اما مهم این است که حرکت را به شکلی اجرا کند که به بیشترین ارتفاع برسد.
در مهارت شناختی، تصمیمگیری درباره انتخاب حرکت اهمیت بیشتری دارد.
برای مثال، در شطرنج سرعت جابهجایی مهره مهم نیست؛ بلکه انتخاب مهره مناسب و قرارگرفتن آن در بهترین موقعیت اهمیت دارد.
بهطور خلاصه، مهارت شناختی بیشتر به این موضوع مربوط است که «چه حرکتی باید انجام شود»؛ در حالی که مهارت حرکتی بیشتر به این موضوع توجه دارد که «حرکت چگونه اجرا شود».
پردازش اطلاعات در اجرای مهارت
در رویکرد پردازش اطلاعات، انسان مانند سیستمی در نظر گرفته میشود که اطلاعات را دریافت میکند، آنها را پردازش میکند و سپس پاسخ مناسب را ارائه میدهد.
پردازش اطلاعات در اجرای مهارت سه مرحله اصلی دارد:
- شناسایی محرک
- گزینش پاسخ
- برنامهریزی پاسخ
شناسایی محرک
در مرحله شناسایی محرک، دستگاه عصبی تشخیص میدهد که آیا محرکی ارائه شده است یا نه و در صورت وجود محرک، ماهیت آن را شناسایی میکند.
اطلاعات محیطی میتوانند از طریق بینایی، شنوایی، لامسه یا سایر حواس دریافت شوند.
برای مثال، بازیکن فوتبال باید مسیر توپ، موقعیت همتیمیها و حرکت مدافعان را تشخیص دهد.
گزینش پاسخ
در این مرحله، ورزشکار با توجه به شرایط محیطی، یکی از پاسخهای حرکتی ممکن را انتخاب میکند.
برای مثال، وقتی توپ به بازیکن فوتبال میرسد، او باید تصمیم بگیرد توپ را پاس بدهد، شوت کند یا آن را حفظ کند.
هرچه تعداد گزینهها بیشتر باشد، تصمیمگیری نیز دشوارتر و زمان واکنش طولانیتر میشود.
برنامهریزی پاسخ
این مرحله بلافاصله بعد از تصمیمگیری درباره نوع حرکت آغاز میشود.
در برنامهریزی پاسخ، دستگاه عصبی عضلات را برای اجرای حرکت موردنظر سازماندهی میکند.
پس از آن، عضلات با ترتیب و شدت مناسب فعال میشوند تا حرکت اجرا شود.
در حرکاتی که بارها تمرین شدهاند، بخش زیادی از این فرایند بهصورت خودکار و سریع انجام میشود.
برای مثال، یک بوکسور حرفهای هنگام نزدیکشدن مشت حریف، زمان زیادی برای فکرکردن ندارد. او بهسرعت جاخالی میدهد و سپس ضدحمله اجرا میکند.
عوامل مؤثر بر زمان واکنش و تصمیمگیری
چهار عامل مهم میتوانند روی زمان واکنش و تصمیمگیری اثر بگذارند:
- تعداد محرکها و پاسخها
- سازگاری محرک و پاسخ
- تمرین
- پیشبینی
تعداد محرکها و پاسخها
زمان واکنش، مدتزمان لازم برای شناسایی محرک، انتخاب پاسخ و آغاز حرکت است.
وقتی فقط یک محرک و یک پاسخ وجود داشته باشد، با واکنش ساده روبهرو هستیم. واکنش ساده معمولاً سریعترین نوع واکنش است.
بر اساس قانون هیک، وقتی تعداد محرکها و پاسخهای ممکن افزایش پیدا میکند، زمان واکنش نیز بیشتر میشود.
به همین دلیل، یکی از راهبردهای مهم در ورزشهای سریع این است که تعداد گزینهها را برای حریف افزایش دهیم.
برای مثال، یک تنیسور میتواند با تغییر جهت بدن، زاویه راکت و نوع ضربه، حریف را در انتخاب پاسخ دچار تردید کند.
سازگاری محرک و پاسخ
سازگاری محرک و پاسخ، به میزان ارتباط طبیعی بین یک محرک و پاسخ مربوط میشود.
برای مثال، وقتی توپی به سمت ما میآید، پاسخ طبیعی ما این است که دستها را برای دریافت توپ آماده کنیم.
تحقیقات نشان دادهاند که هرچه سازگاری بین محرک و پاسخ بیشتر باشد، زمان واکنش انتخابی کوتاهتر میشود.
تمرین
تمرین باعث میشود ورزشکار بتواند اثرات ناسازگاری یا پیچیدگی محرک و پاسخ را کاهش دهد.
وقتی تعداد محرکها و پاسخها مشخص باشد، هرچه تمرین بیشتر شود، زمان واکنش نیز کوتاهتر میشود.
برای مثال، یک راننده حرفهای هنگام دیدن چراغ قرمز، بهاندازه لازم و بهصورت کنترلشده ترمز میکند. اما راننده مبتدی ممکن است پدال ترمز را ناگهانی و بیش از حد فشار دهد.
پیشبینی
پیشبینی یکی از عوامل مهم در کاهش زمان پردازش و واکنش است.
اگر ورزشکار بتواند پیشبینی کند چه محرکی، در چه زمانی و در کدام نقطه ظاهر خواهد شد، بخشی از اطلاعات را پیش از وقوع پردازش میکند.
ورزشکاران نخبه معمولاً بر اساس تجربه میدانند که کدام محرک احتمالاً در چه زمان و مکانی ظاهر میشود.
برای مثال، مدافع والیبال از روی وضعیت بدن مهاجم و زاویه دست او، مسیر احتمالی توپ را پیشبینی میکند و پیش از ضربه، خود را در موقعیت مناسب قرار میدهد.
مراحل یادگیری مهارت
یادگیری بیشتر مهارتها در سه مرحله اتفاق میافتد:
- مرحله کلامی شناختی
- مرحله حرکتی
- مرحله خودکار
مدتزمان هر مرحله برای افراد مختلف یکسان نیست و به پیچیدگی مهارت، تجربه قبلی، کیفیت تمرین و تواناییهای فردی بستگی دارد.
مرحله کلامی شناختی
در مرحله کلامی شناختی، تکلیف و عملکرد برای نوآموز تازه هستند.
نوآموز معمولاً پرسشهایی دارد؛ مثل اینکه حرکت را چه زمانی شروع کند، چه زمانی به پایان برساند و چطور کیفیت اجرای خود را ارزیابی کند.
در این مرحله، مربی باید هدف حرکت و مراحل اصلی آن را به زبان ساده توضیح دهد.
میتوان از ابزارهای کمکآموزشی مانند فیلم، تصویر، نمایش عملی و توضیحات کلامی استفاده کرد.
برای مثال، مربی میتواند یک فیلم از ضربه تنیس را به نوآموز نشان دهد و نکات مهم حرکت را روی فیلم توضیح دهد.
ممکن است لازم باشد فیلم چند بار نمایش داده شود یا سرعت آن کاهش پیدا کند تا نوآموز درک بهتری از حرکت پیدا کند.
استفاده از فیلمهای آموزشی در ورزشهایی که اجرای آنها ساده نیست، میتواند فرایند یادگیری را سریعتر کند؛ مانند آموزش هماهنگی دست و پا در شنای قورباغه.
در این مرحله، بهتر است نوآموز از اطلاعات و تجربههای قبلی خود نیز استفاده کند.
حرکتها ممکن است در ابتدا مکثدار، نامطمئن و از نظر زمانبندی ضعیف باشند. این موضوع طبیعی است و نشان میدهد نوآموز در ابتدای مسیر یادگیری قرار دارد.
برخی نوآموزان در این مرحله با خودشان صحبت میکنند و هنگام اجرای مهارت، مراحل حرکت را بهصورت کلامی مرور میکنند. این کار در ابتدای یادگیری میتواند مفید باشد؛ اما بهمرور باید کنار گذاشته شود تا اجرای حرکت به شکل طبیعیتر و خودکارتر انجام شود.
مرحله حرکتی
بعد از مرحله کلامی شناختی، اجراکننده وارد مرحله حرکتی میشود.
در این مرحله، تمرکز اصلی روی سازماندهی الگوهای حرکتی قرار دارد.
سطح مهارت فرد افزایش پیدا کرده است و او ثبات، کنترل و اعتمادبهنفس بیشتری نشان میدهد.
حرکتها بهتدریج یکپارچهتر و روانتر میشوند. با افزایش هماهنگی، اجرای حرکت انرژی کمتری مصرف میکند و کارایی ورزشکار بالاتر میرود.
در این مرحله، نوآموز کمکم یاد میگیرد خطاهای خود را شناسایی کند و از بازخوردهای دریافتشده برای اصلاح حرکت استفاده کند.
مرحله حرکتی معمولاً از مرحله کلامی شناختی طولانیتر است.
برای مثال، مرحله کلامی ممکن است یک یا دو هفته طول بکشد؛ اما مرحله حرکتی، بسته به پیچیدگی مهارت و شرایط نوآموز، میتواند چند هفته یا حتی چند ماه ادامه داشته باشد.
هرچه مهارت پیچیدهتر باشد، زمان لازم برای رسیدن به اجرای پایدار نیز بیشتر خواهد بود.
مرحله خودکار
بعد از تمرین کافی، نوآموز وارد مرحله خودکار میشود.
در این مرحله، بخش زیادی از حرکات بهصورت خودکار انجام میشوند و دیگر به توجه آگاهانه و فکرکردن به تکتک جزئیات نیاز ندارند.
برای مثال، یک ژیمناست ماهر میتواند چند حرکت را پشت سر هم اجرا کند، بدون اینکه لازم باشد درباره هر بخش از حرکت جداگانه فکر کند.
کاهش نیاز به توجه، به ورزشکار آزادی بیشتری میدهد تا روی عوامل مهم دیگر مانند تصمیمگیری، تاکتیک، حریف و شرایط محیط تمرکز کند.
البته رسیدن به مرحله خودکار به معنای پایان یادگیری نیست. ورزشکار حتی در این مرحله نیز میتواند با تمرین هدفمند، دقت، سرعت و سازگاری مهارت خود را افزایش دهد.
ویژگیهای سه مرحله یادگیری
در مرحله کلامی شناختی:
- نوآموز هدف حرکت و شیوه کلی اجرای آن را یاد میگیرد.
- پیشرفت معمولاً نسبتاً سریع است.
- حرکات ناشیانه، پراکنده و ناهماهنگ هستند.
- نیاز به توجه زیاد است.
- استفاده از توضیح، نمایش و فیلم آموزشی اهمیت دارد.
در مرحله حرکتی:
- نوآموز شروع به تثبیت الگوی حرکتی میکند.
- یکنواختی و ثبات حرکت بیشتر میشود.
- خودگویی کاهش پیدا میکند.
- پیشبینی و زمانبندی بهتر میشود.
- پیشرفت نسبت به مرحله اول کمی آهستهتر است.
- ورزشکار بهتر میتواند خطاهای خود را شناسایی کند.
در مرحله خودکار:
- نوآموز به سطح بالایی از مهارت رسیده است.
- نیاز به توجه برای اجرای جزئیات حرکت کاهش پیدا میکند.
- تحلیلهای حسی و کنترل حرکت بیشتر بهصورت خودکار انجام میشوند.
- ورزشکار میتواند همزمان روی تاکتیک و شرایط محیطی تمرکز کند.
- پیشرفت همچنان ادامه دارد، اما معمولاً با سرعت کمتری اتفاق میافتد.
مقدار و کیفیت تمرین
مهمترین عواملی که در یادگیری مهارت باید به آنها توجه کرد، مقدار تمرین و کیفیت تمرین هستند.
برای تکمیل یک مهارت، تمرین زیادی لازم است؛ اما تمرین زیاد بهتنهایی کافی نیست.
اگر یک مهارت به شکل اشتباه تکرار شود، همان الگوی اشتباه تثبیت خواهد شد.
بنابراین، کیفیت تمرین اهمیت بسیار زیادی دارد.
ورزشکار باید حرکت را با تکنیک صحیح، تمرکز مناسب و در شرایطی تمرین کند که امکان دریافت بازخورد و اصلاح خطا وجود داشته باشد.
بهطور خلاصه، تمرین مؤثر ترکیبی از تکرار کافی، اجرای صحیح و اصلاح مداوم است.
نقش راهنمایی در یادگیری
راهنمایی در طول تمرین میتواند تأثیر مثبتی بر اجرای مهارت داشته باشد.
مربی میتواند با توضیحدادن، نمایش حرکت یا ارائه نشانههای مناسب، به نوآموز کمک کند مسیر درست حرکت را سریعتر پیدا کند.
اما این راهنمایی نباید به شکلی باشد که نوآموز بدون کمک مربی نتواند مهارت را اجرا کند.
اگر تمام تمرین همیشه با راهنمایی مستقیم انجام شود، ممکن است ورزشکار به آن راهنمایی وابسته شود و در آزمون یا مسابقه دچار مشکل شود.
به همین دلیل، بهتر است بخشی از تمرین بدون راهنمایی مستقیم انجام شود تا نوآموز بتواند مهارت را بهصورت مستقل اجرا کند.
راهنمایی یک ابزار مؤثر برای بهبود عملکرد است؛ اما باید بهتدریج کاهش پیدا کند تا یادگیری واقعی شکل بگیرد.
بازخورد مربی به نوآموز
بازخورد یکی از ابزارهای مهم مربی برای اصلاح و پیشرفت ورزشکار است.
بااینحال، اگر تعداد بازخوردها و تذکرهای مثبت یا منفی بیش از حد زیاد باشد، نوآموز ممکن است دچار سردرگمی شود.
مربی نباید همه خطاهای ورزشکار را در یک جلسه مطرح کند. بهتر است مهمترین خطا انتخاب شود و اصلاح آن در اولویت قرار بگیرد.
بازخورد باید کوتاه، مشخص، قابل اجرا و متناسب با سطح نوآموز باشد.
بهجای گفتن جملهای کلی مانند «حرکتت خوب نبود»، بهتر است مربی دقیقاً توضیح دهد کدام بخش حرکت نیاز به اصلاح دارد.
استفاده از بازخورد ترکیبی
مربی میتواند از ترکیبی از بازخوردهای مثبت و اصلاحی استفاده کند.
برای مثال، در سنگنوردی، نوآموز ممکن است هنگام اجرای حرکت تراورس، تکنیکهای مختلفی مانند تعویض دست، ضربدر دست، قیچی پا یا ضربه لگن را امتحان کند.
ممکن است در اجرای چند بخش خطا داشته باشد؛ اما مربی نباید تمام خطاها را همزمان به او گوشزد کند.
مربی میتواند ابتدا دو یا سه نکته مثبت را بیان کند و سپس یک نکته اصلاحی ارائه دهد:
«ضربه لگن خوبی اجرا کردی و تعویض دستت هم مناسب بود؛ فقط در اجرای قیچی پا باید دقت بیشتری داشته باشی.»
این نوع بازخورد به نوآموز نشان میدهد که در مسیر درست قرار دارد و در عین حال میداند برای پیشرفت بیشتر باید کدام بخش را اصلاح کند.
اصول بازخورد مؤثر
بازخورد مؤثر باید ویژگیهای زیر را داشته باشد:
- به یک بخش مشخص از حرکت مربوط باشد.
- بلافاصله و در زمان مناسب ارائه شود.
- بیش از اندازه طولانی نباشد.
- با سطح درک نوآموز هماهنگ باشد.
- روی یک یا دو نکته اصلی تمرکز کند.
- در کنار نکات اصلاحی، نقاط قوت را نیز یادآوری کند.
- به ورزشکار کمک کند دفعه بعد چه کاری را بهتر انجام دهد.
در نهایت، مربی باید به تفاوتهای فردی نوآموزان توجه کند. سرعت یادگیری همه افراد یکسان نیست و آموزش به صبر، انعطاف و روشهای متنوع نیاز دارد.
جمعبندی
یادگیری، فرایندی است که با تمرین و تجربه، تغییرات نسبتاً پایدار در توانایی اجرای فرد ایجاد میکند.
مهارت نیز توانایی رسیدن به نتیجه مطلوب با اطمینان، مصرف انرژی مناسب و در کوتاهترین زمان ممکن است.
مهارتها را میتوان به مهارتهای باز، بسته، مجرد، زنجیرهای و مداوم تقسیم کرد. همچنین از نظر نقش تصمیمگیری و اجرا، مهارتها به مهارتهای شناختی و حرکتی نیز تقسیم میشوند.
یادگیری بیشتر مهارتها در سه مرحله اتفاق میافتد:
- مرحله کلامی شناختی
- مرحله حرکتی
- مرحله خودکار
در مرحله اول، نوآموز هدف و روش کلی حرکت را یاد میگیرد. در مرحله دوم، الگوی حرکتی را تثبیت میکند و در مرحله سوم، بخش زیادی از حرکت را بهصورت خودکار اجرا میکند.
تمرین برای یادگیری ضروری است؛ اما مقدار تمرین باید در کنار کیفیت آن در نظر گرفته شود. تکرار زیاد یک حرکت اشتباه، باعث تثبیت خطا میشود.
بازخورد مربی نیز باید کوتاه، مشخص، بهموقع و متناسب با سطح نوآموز باشد. بهتر است مربی بهجای اشاره به تمام خطاها، در هر مرحله روی مهمترین نکته تمرکز کند و از ترکیب بازخوردهای مثبت و اصلاحی استفاده کند.
در نهایت، آموزش مؤثر یعنی شناخت ویژگیهای مهارت، توجه به تفاوتهای فردی، طراحی تمرین مناسب و ارائه بازخوردی که ورزشکار را به سمت اجرای مستقل و ماهرانه هدایت کند.
ممنونم که تا پایان این اپیزود همراه من بودید.
اگر از این قسمت خوشتان آمد، لطفاً آن را با دوستانتان به اشتراک بگذارید.
امیدوارم همیشه سلامت باشید و ورزش بخشی از عادتهای روزانهتان باشد.
من رضا صفیخانیام و اینجا گایتون هال است.
